BEOGRADSKA TVRĐAVA

Beogradska tvrđava podignuta je na uzvišici iznad ušća Save u Dunav u razdoblju od I do XVIII veka, u funkciji kompleksa odbrambenog karaktera. Tvrđava je danas muzej istorije srpske prestonice. Ovu celinu čine sama Beogradska tvrđava, podeljena na Gornji i Donji grad, i park Kalemegdan. Beogradska tvrđava je u 18. veku predstavljala jedno od najjačih vojnih uporišta u Evropi. Beogradska tvrđava dobila je konačni oblik krajem 18. veka. U ratnim razaranjima tokom proteklih decenija porušeni su skoro svi objekti u Gornjem i Donjem gradu, a bedemi su u velikoj meri oštećeni. Prema Beogradskoj tvrđavi vode ulice Knez Mihailova i Uzun Mirkova. Na tom pravcu se nalaze i glavne tvrđavske kapije – Stambol-kapija (unutrašnja i spoljna) i Sahat-kapija. U srednjovekovno utvrđenje ulazilo se sa istočne strane (pored današnjeg Zoološkog vrta), kroz Zindan-kapiju i Despotovu kapiju Gornjeg grada. Donjem gradu prilazi se Bulevarom vojvode Bojovića (Vidin-kapija), te iz Karađorđeve ulice (Mračna kapija).

KALEMEGDAN

Kalemegdanski park je najlepši i najveći beogradski park, ali istovremeno predstavlja i najznačajniji kulturno-istorijski spomenik, u kojem dominira Beogradska tvrđava iznad ušća Save u Dunav. Naziv Kalemegdan odnosi se samo na prostorni plato oko Tvrđave koji je osamdesetih godina 19. veka pretvoren u park. Plato je, dok je Tvrđava bila glavno vojno uporište Beograda, služio da se neprijatelj osmotri i sačeka za borbu. U parku je postavljeno više spomenika kulturnim i javnim radnicima, a u okviru ovog kompleksa nalaze se i Vojni muzej, Zoološki vrt, Gradski zavod za zaštitu spomenika kulture, Umetnički paviljon Cvijeta Zuzorić, dečiji zabavni park, veći broj sportskih igrališta, ugostiteljskih objekata.

ZOOLOŠKI VRT

www.beozoovrt.izlog.org

Mali Kalemegdan 8

011/2624-526

Beogradski ZOO vrt (Vrt dobre nade) nalazi se u samom centru grada, na jednoj od najatraktivnijih gradskih lokacija – Kalemegdanskom parku. Osnovan je 1936. godine I predstavlja jednu je od najstarijih kuća životinjskog carstva u Evropi. U njemu obitava 2.000 životinja sa oko 200 životinjskih vrsta. Prostire se na površini od 6 hektara i sadrži mnoštvo objekata, česme i fontane, galeriju skulptura u drvetu, Bebi zoo-vrt… Radno vreme je od 08.00-17.00 (zimi), odnosno do 20.30 (leti).

SKADARLIJA

Skadarska ulica, dužine oko 500 metara, nalazi se u najstrožem centru Beograda. Zbog blizine Narodnog pozorišta krajem 19. i početkom 20. veka mnogi glumci su tu stanovali. Uz glumce su došli i drugi umetnici, pisci, pesnici, slikari. Poznato je da glumci (verovatno zbog treme) ne jedu ništa pre predstave i prilika da se nešto prezalogaji, a i popije je upravo posle predstave kada, padne tenzija i već se bliži ponoć. Zbog toga su u Skadarliji nikle mnoge kafane, neke od najstarijih u Beogradu. Tu su zore dočekivali umetnici koji su ušli u istoriju srpske kulture, među njima Đura Jakšić, Dobrica Milutinović. Skadarlija je bila popločana kaldrmom, slabo osvetljena, kako je to bio običaj u tursko doba, a taj starinski način zadržan je i danas, samo što je prostor između kamenja zaliven betonom. Skadarska ulica danas je jedno od obaveznih mesta koje posećuju strani turisti. Tu su čuvene kafane Tri šešira, Dva jelena, Ima dana, Putujući glumac u kojem osim restorana sa nacionalnom i italijanskom kuhinjom, pruža i usluga smeštaja.

HRAM SVETOG SAVE

Svetosavski trg

Ovaj hram nalazi u istočnom delu Svetosavskog trga. Za njegovu izgradnju pripreme su trajale veoma dugo – još od 1894. Temelj je osvetio patrijarh Varnava 15. septembra 1935. godine. Napadom Nemačke na Jugoslaviju, 6. aprila 1941. godine, izgradnja je bila prekinuta. Iako još uvek nije dovršen, spomen-hram predstavlja organski deo savremene živopisne siluete Beograda, čineći jedno od njegovih glavnih obeležja. Po veličini, to je drugi pravoslavni hram u svetu, koji može da primi 12.000 vernika.

CRKVA SVETOG MARKA

Bulevar Kralja Aleksandra 17

Crkva Sv. Marka na Tašmajdanu građena 1931-1940. godine, na mestu stare crkve iz 1835. godine, oblikovana je u duhu arhitekture srpsko-vizantijskog stila. Po opštem graditeljskom rešenju, ovaj hram je najsrodniji manastiru Gračanici. Opremanje i ukrašavanje hrama, međutim, još nije završeno. U južnom delu naosa nalazi se sarkofag sa kostima cara Dušana, koje su prenesene iz njegove zadužbine, manastira Sv. Arhanđela kod Prizrena. Na severnoj strani nalazi se grobnica od belog mermera u kojoj su sahranjeni zemni ostaci patrijarha Germana Đorića. U okviru crkve čuva se jedna od najbogatijih zbirki srpskih ikona 18. i 19. veka.

STARI DVOR

Palata srpske dinastije Obrenović, u kojoj je danas Skupština grada Beograda, smeštena je na uglu ulica Kralja Milana i Dragoslava Jovanovića. Sagrađen je između 1882. i 1884. godine po projektu Aleksandra Bugarskog, u maniru arhitekture akademizma XIX veka, s namerom da prevaziđe sve dotadašnje rezidencije srpskih vladara. Po spoljašnjoj arhitekturi ova zgrada ubraja se među najlepša ostvarenja akademske arhitekture Srbije XIX veka.

NIKOLAJEVSKA CRKVA

Njegoševa 43, Zemun

Ova crkva, podignuta između 1725. i 1731. godine, smeštena je u starom istorijskom jezgru Zemuna, ispod srednjovekovne tvrđave Gardoš. Kao jednobrodna građevina sa dvospratnim zvonikom, građena je u baroknom stilu. Ima sve tipične odlike baroknih hramova podizanih u Sremu u 18. veku. Unutrašnjost crkve krasi bogato izrezbareni ikonostas. Crkva poseduje jednu od najbogatijih riznica starih kultnih predmeta, kao i zbirku ikona iz 18. i 19. veka. U crkvi se čuvaju mošti sv. apostola Andreje Prvozvanog.

KAPELA SVETE PETKE

Kalemegdanski park

Ova crkvica, podignuta oko 1867. godine, smeštena je u neposednoj blizini crkve Ružica, pod takozvanim čudotvornim izvorom. Sadašnja kapela sagrađena je 1937. godine po projektu arhitekte Momira Korunovića. Njene unutrašnje zidove i svodove pokrivaju mozaici, koje je osamdesetih godina prošlog veka izradio slikar Đuro Radulović.

BELI DVOR

Dedinje

Izgradnja Belog dvora, po projektu Aleksandra Đorđevića završena je 1936. godine. Renoviran neposredno posle Drugog svetskog rata. Konačno je uređen i opremljen za sadašnju namenu istovremeno sa Starim dvorom. Kompleks dvorova je uređen kao jedinstvena slobodna površina.

KAFANA ?

Kralja Petra I 6

Najstarija beogradska kafana, podignuta je 1823. godine. Bila je svojina kneza Miloša Obrenovića. Građena je u balkanskom stilu. Od 1878. godine, kada su je naslednici prodali, menjala je gospodare i nazive. Prvo se 1878. godine zvala “Kod pastira”, pa 1892. godine “Kod Saborne crkve”. Kao privremeno rešenje, vlasnik je stavio samo znak pitanja, koji je ostao do danas. U kafanu je 1830-1831. godine navraćao Vuk Karadžić. U njoj je 1834. bio prvi bilijar u Beogradu.

GARDOŠ

Zemun

Da bi obeležili hiljadugodišnjicu svog boravka u Panoniji, Mađari su 1896. godine u Budimpešti podigli monumentalno obeležje, a još četiri takva ista su sazidali u četiri grada na krajnjim granicama svog tadašnjeg kraljevstva. Zemun kao najjužniji grad u posedu ugarske krune bio je jedan od ta četiri grada. Zemunsko milenijumsko zdanje podignuto je na najistaknutijem delu brda Gardoš u ruševini srednjovekovne tvrđave od koje su ostale danas samo ugaone kule i delovi odbrambenog zida. Danas Gardoš predstavlja deo Zemuna koji je celina za sebe sa svojim kulturno-istorijskim nasleđem. Arhitektura kuća na Gardošu se razlikuje od ruralnih u ostalom delu Zemuna. Prema svom specifičnom položaju, uskim ulicama sa kaldrmom i kulom, Gardoš predstavlja i izuzetnu turističku atrakciju.